چراغ سحر

 

بیان یک احساس می تواند دشوار باشد. شاید گاهی فقط چند کلمه بتوانیم برای بیان احساس خود پیدا کنیم و آنها را به زبان آوریم: دیدن منظره ای که از لحاظ صمیمیت و عاطفه و زیبایی جاری در آن برای ما بی سابقه است، می تواند ما را به بیان چند کلمه کوتاه وا دارد تا حس حود را بیان کنیم. مثلا در باغ گیلاس باشیم و بخواهیم توضیحی برای خودمان در مورد زیبایی اطرافمان بدهیم و بعد فقط بگوییم: آه شکوفه های گیلاس …این البته چیز ساده ای است، اما شاید با این کلمات بخواهیم احساس عجیبی را متبادر کنیم. این طوری کلمه کم می آوریم  بیان ما ناقص می شود. شاید بخواهیم بگوییم با وجود این شرایط سخت، چگونه می توانیم به این کلمات ساده دلخوش کنیم. توصیف منظره های بیرونی و طبیعت نسبتا ساده است. اما توصیف نظرمان در مورد سرنوشت و مرگمان تا حدی دشوار است.hanami

گفتیم طبیعت و پدیده های طبیعی و روز و شب، قابلیت توصیف ساده ای دارند و کاملا دلپذیر هم هستند. یک روز بلند را می توان با چند کلمه ساده توصیف کرد ولی شب منتهی به سرنوشت نهایی، توصیفش تا حدی دشوار است. از این ها گذشته، می بینیم که خورشید و ماه می توانند با ما در تفکر در باب سرنوشت همراه شوند. این جور موقع ها، ماه نیمه شب هم می تواند مونس غم های ما باشد. می توان با ماه در مورد سرنوشت خود حرف زد. در شبی این چنین بهاری، حتی بعضی کلمات را می توان به گونه ای به کار برد که شاعرانه هم باشند. کار به گفت و گو با ماه نیمه شب بهاری ختم نمی شوند. چیزهای دیگر هم می توانند به میان آیند: مثلا با گل برف باید چه کرد؟ صبحت با برف  در مورد سرنوشت نهایی هم، برای خودش یک یادگاری است. آری گل برف، اندیشه در باب توحید است که در یک روز برفی می شکفد؛ خلاصه که دم مرگ می تواند آدمی با اشیا گوناگون حرف بزند، شخصی با آیینه حرف می زند. خودش را برای آخرین بار برانداز می کند. دیگری وقتی پای یک حوض صورت خود را می شوید تا وضو بگیرد، در فکر فرو می رود و در نهایت به سرنوشت خود فکر می کند. می بینید که این مکالمه قدری دشوار است.

 به نظر شما، شعر لب مرگ چگونه می تواند باشد؟ به یک هایکو از سویین که شعر مرگ او می باشد توجه کنید:

 هنوز اندک روغنی باقی است

در چراغ سحر

کوکویی می خواند

سویین

هایکو برگرفته از کتاب شعر ژاپنی از آغاز تا امروز برگردان احمد شاملو، و عسگری پاشایی. انتشارات چشمه.چاپ سوم بهار ۱۳۸۶ ص۱۳۱

old lattern

چراغ سنگی ژاپنی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *