یادداشت

ذهن انسان در مورد جهان یادداشت هایی را می نویسد: ذهن هنرمند هم یادداشت می نویسد و این یادداشت ها را به صورت عمیقتر بررسی می کند. یک هنرمند می تواند یادداشت های عمیق و مفصلی را در مورد جهان در ذهن خود انباشته باشد. بر اساس این یادداشت ها است که هر گاه پرسش از معنای جهان و زندگی برای او پیش می آید، او این یادداشت های را دور هم جمع می کند و به یک جمع بندی می رسد. او یادداشت هایش را در ساعات مختلف روز بررسی می کند و در کنار هم قرار می دهد، مفهوم ها را بهبود می بخشد و سعی می کند تا عینیت بدست آمده از تحقیقش را در داخل جعبه های مفهوم قرار دهد، این مفهوم ها گاهی با هم تضاد پیدا می کنند، در گشایش یک تضاد است که هنر ساخته می شوند، گاهی هم توصیف یک تضاد است که اثر هنری را می سازد. خلاصه نتیجه زد و خورد آراء مختلف در ذهن یک هنرمند یک اثر هنری “بدیع” است. تازگی را می توان در نحوه گشایش تضادها توسط هنرمند دریافت.

وقتی به ذهن هنرمند خوب توجه می کنیم در می یابیم که شاید اولین(شاید هم آخرین) چیزی که ذهن ما را روشن می کند این است که هنرمند اصیل به شدت با اشیا درگیر  می شود. هنرمند خوب روی این اشیا متمرکز می شود، گاهی فکر می کند که جایگاه آن ها در جهان کجاست؟ یعنی جهان منهای یک شی چه می شود؟ یعنی اگر یک شی را از جهان برداریم چه اتفاقی برایش می افتد، همین طور این افکار را در طول شب ادامه می دهد، آن قدر که سردرگم می شود و در نهایت به این نتیجه می رسد که حداقل، آنها در جهان “هستند”. آری، وجود اشیا اطراف هنرمند برای هنرمند غنیمت است.شاعر یا نقاش، تکه های اثر هنری یا ادبی خود را با ذهن خود به هم وصل می کند. اول تضاد را در ذهن خود می شناسد، به نظر می رسد که هنرمندی قوی تر است که در ذهن خود،  بیشتر تفریق می کند تا جمع.یعنی خوب به “تضاد ها” و “تخالف ها” فکر می کند. امر سلبی و منفی هم برای خودش موهبتی است! جمع کردن راحت به ذهن ما می رسد. مگر آن که بخواهیم تلاش کنیم که از سر “تخالف” دو شی یا یک مفهوم آنها را در کنار هم قرار دهیم، آن هم زیباست. همین طور روی هم مفهوم ها را ریختن چیز چندان جالبی نیست. 

“ندیدن دوست” خود می تواند جلوه ای ویژه به حال و هوای زندگی ما بدهد. دوست که حتما باید در رمان ها باشد، در عالم واقعی می تواند پهنه زندگی ما را گسترش دهد. این طوری تخالف ها را با هم می شناسیم و این طوری با تضاد هایی که با دوستمان از لحاظ سلیقه داریم می تواند روح ما را گسترش دهد. دوست خوب آیینه است که در برابر آن مفاهیم زندگی مان را قرار می دهیم و بعضی اوقات تصحیح می کنیم. دوستی خوب است که ما را دعوت به شرم می کند. شرم را می ستاید و ما را از یک روند رو به خطر آگاه می سازد. به شرط آنکه ما هم خیلی از کسی توقعی نداشته باشیم و فضا را برای آنها تنگ نکنیم.

خلاصه که کار اصلی  از این جا شروع می شود که نحوه برداشت شاعر یا نقاش یا معمار از ارتباط اشیا با هم متفاوت می شود. چگونه می شود که یک نقاش بر اساس یک سبک نقاشی، اشیا را به گونه ای دیگر می بیند و به گونه ای دیگر نقاشی می کند. خیال شاعر او را جلو می برد. همچنین زیرکی شاعر یا نقاش در نحوه ی دیدن شی و نسبت این اشیا با خودش و عاطفه اش می باشد. برای دستیابی به زیرکی و فراست لازم، شاعر باید تلاشی مضاعف برای شناخت “تاریخ نگاه ها به اشیا”  را داشته باشد. این چنین است که مثلا  نقاش در دل شب تمرین می کند تا در یابد فضا باید چگونه منعکس شود و مرتب به نقاشی های دیگر نیز می اندیشد.

اما دوستدار هنر مثلا نقاشی در چه حالی است، به عقیده وینترمن:

دوستدار بیچاره هنر در آزمایشگاه زیبایی شناسی گیر افتاده است. او نتوانسته خود را از حائل پیش فرض ها رها کند چیزی که او یافته است تنها عینیت های نقاشی و عدم تمرکز خود اوست.دوست داشتن نیز به زمان احتیاج دارد. (وینترمن، ۱۳۸۲)

اگر مثل من با موزه ها مشکل دارید، شاید تنها راه نفوذ به زندگی غریب تصاویر این باشد که شما هم خود را همچون هنر معاصر بیرون بریزید و ذهن خود را خالی کنید تا این که در اثر چیزی بیابید. چیزی که برگردید  و دوباره و دوباره به آن نگاه کنید، تا حدی که برای خرید آن اثر مشتاق شوید. بی شک اگر این فرآیند را شروع کنید، حاضر می شود برای خرید آن اثر به از خودگذشتگی های بزرگ دست بزنید. بی شک اگر عشق تصاویر هنری در شما حادث شود، به خرید آثار هنری مبادرت خواهید کرد. هم زمان و هم پول را می توان بالاخره به دست آورد. کسانی که معتقدند خرید آثار هنری نخبه سالاری است، شاید آن در انصاف داشته باشند که زمانی را که مقابل تلویزیون یا در فروشگاه می گذرانند، را هم محاسبه کنند و هزینه های تجیزات ماهواره و کامپیوتر های شخصی خود را هم به حساب بیاورند.(وینترمن، ۱۳۸۲)

وینترمن، جانت(۱۳۸۲). تماشای اثر هنری.  ترجمه تینا حمید. ییناب دی ۱۳۸۲ شماره ۳ و ۴

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *